Browser

Herinnert u zich nog hoe ik fulmineerde tegen de gepercipieerde traagheid van Firefox enigste maanden terug? Wel, sinds een tijdje ben ik overgeschakeld op Firefox 4. Is die al uit? Neen, maar je kan die in avant-première al uitproberen via de beta’s. Ondertussen zitten we al aan beta 7.  Is de browser dan stabiel genoeg? Het wisselt wat. Toen ik in stapte in het betaprogramma was beta 3 nog maar net uit. In een rotvaart hebben ze een paar nieuwe versies de deur uitgestoempt en ondanks een paar ergernissen gaat het wel in de goede richting. Om nog maar te zwijgen van de interface, die ondanks verschillen tussen beta’s, redelijk stevige hawtness beloofd.

Maar daar wilde ik eigenlijk niet over bloggen.

Grouped tabs dus. Zat ik net in mijn zetel met een tiental tabs open met allerlei documentatie voor mijn werk aan dit project. Straks sluit ik het boeltje en neem ik mijn laptop morgen mee naar kantoor. Daar werk ik weer aan andere projecten waar ik al snel een tiental tabjes voor open heb staan.  Het is dus jammer om de ‘staat’ van mijn huidige browserspace verloren te laten gaan. Ik heb geen zin om alle documentatie opnieuw te moeten zoeken. Bookmarken dan maar? Can do. Maar dan ontploft mijn bookmarkbar.

Gelukkig zit er in Firefox 4 een nieuwe feature: grouped tabs. Je kan groepjes van tabs maken en dan switchen tussen die groepen.  Ik ben mijn openstaande tabs dus niet kwijt: ze worden op de achtergrond bewaard en morgenavond kan ik ze terug opnieuw oproepen terwijl ik mijn tabjes van de kantoorprojecten kan verstoppen in andere groepjes.

Check it out!

Handy!

Reeds sinds 2004, ondertussen de nevelen van the Intertubz, ben ik een adept van Firefox. Ik ben die beginnen gebruiken toen ik de pijn van Internet Explorer 6 niet langer meer wilde ondergaan en Webstandaarden zo’n beetje net uit de luiers waren. Het ding heette toen zelfs nog Phoenix. In al die jaren heb ik mij altijd heel erg graag door Firefox laten bedienen.

In den beginne vond ik het een lekker snelle en cleane browser. Geen onverdroten feature creep. Het deed wat het doen moest: mij toelaten om te surfen. En het deed dat goed.  Tegenwoordig valt het mij eerlijk gezegd nogal tegen.  Facebook is met de laatste updates bijna niet vooruit te branden en de browser reageert gewoon traag op mijn Mac. Laat ik eerlijk zijn: de surfervaring is niet om over naar huis te schrijven.

Afin, we gaan zeggen zoals het is: ook the intertubz zijn geëvolueerd. Waar een website vroeger wat HTML, CSS en wat primitieve Javascript was om het geheel bijeen te houden, gaat het tegenwoordig om complexe applicaties die asynchroon communiceren met webservers doorheen allerlei technologystacks.  Anders gezegd: ’t is een beetje ingewikkelder dan vroeger geworden. En dat laat zich ook meteen voelen in performance. Toch bij Firefox.

Natuurlijk zou ik kunnen overschakelen naar Google Chrome. Meer zelfs, die heb ik hier al geïnstalleerd staan. En ik ben daar minstens zo tevreden aan. Het voelt aan als Firefox in de begindagen. Lekker snel. En gebaseerd op Webkit. Maar dan moet ik wel mijn add-ons missen die ik reeds jaren gebruik in Firefox. Firebug, bijvoorbeeld, is een extensie van mijn brein geworden als het gaat om CSS en HTML werk.  Niet dat diezelfde tools niet in Chrome zitten, maar het is toch niet hetzelfde als wat een mens gewoon is…

En dus blijf ik voortmodderen in Firefox.

Ik vraag mij eigenlijk danig af: zijn er nog mensen met gelijkaardige opmerkingen? Loopt Firefox vlotjes bij jullie of heeft de concurrentie écht een voetje voor? Hebben jullie tips?

Kijkt! De jongens en meisjes van Google lanceren hun eigen browser: Google Chrome. Tof! En van alle reacties was deze tweet van Steven Frank eentje die keihard opvalt.

Jezelf een plaatsje te veroveren op de browsermarkt is zo’n beetje hetzelfde als lid worden van een exclusieve golfclub: je moet al verdomd goed zijn én gewicht in de schaal kunnen werpen, wil je iets betekenen. Waarom zou Chrome dan zoveel beter zijn dan de rest? Wel, het uitgangspunt van Google is dat de technologie waarop de concurrentie bouwt stamt uit een tijd dat websites nog websites waren en geen intelligente applicaties. Een tijd waarin je werkelijk nog kon spreken van een webpagina met louter tekst en misschien een foto. Hedendaagse browsers zijn niet gebouwd voor de noden en eisen die moderne webapplicaties zoals Facebook stellen. Daarom besloot Google om van de grond af een browser te bouwen die met specifieke hedendaagse problemen zoals usability/interfacing, stabiliteit, webstandaarden, interoperabiliteit, veiligheid, integratie,… rekening houdt.

Alle details vind je in het uiterst leesbaar en knuffelbare Chrome comic.

Alleen… het blijft nog maar eens een nieuwe browser. En waarom zou de gemiddelde internaut die willen downloaden, installeren en leren gebruiken? Als je de features op de Chrome pagina leest, dan zijn die op het eerste zicht ook niet zo wereldschokkend: tabbed browsen? Importeren van bookmarks? simpler downloads? Ja, die crash control lijkt wel interessant. Enfin, de beste elementen die in de andere browsers zitten. De echte verschillen zitten immers onder de motorkap: een volledig nieuwe javascript engine, een totaal nieuw concept qua procesbeheer, webkit als HTML rendering engine,…

Wat voor de gemiddelde surfer echt van belang is, is dat pagina’s sneller inladen, je computer niet volledig lijkt vast te lopen op flash of java, advertising onderdrukt wordt,… de typische user experience. Google heeft voor de early adaptors alvast een beta versie vrijgegeven om eens mee te spelen.

Ik heb het ding ondertussen even geïnstalleerd op mijn windows toestel en er even mee gespeeld. Wat valt er op?

• De browser start razendsnel op.
• Sites laden zeer snel in. Zelfs resourcemonster Facebook.
• De interfaces is werkelijk minimalistisch gehouden. Alle aandacht gaat naar de viewport.
• De Google zoek zit in de URL locator bar geïntegreerd. Tik je een website of een zoekwoord, dan lanceer je in feite een zoekopdracht via Google.
• Shift – Escape en je ziet het taakbeheer van de browser. In feite is Chrome een beetje Google OS. Wat valt op? Mijn site weegt 6Mb door, Facebook vreet meteen 21Mb aan geheugen en de Flash plugin een goeie 18Mb. Omdat het allemaal gescheiden processen zijn blijft alles lekker snel draaien als aparte mini-applicaties.
• Gears zit ingebakken maar ik moet nog wat uitvogelen hoe dat spul aan de klap te krijgen.
• Meer indrukken bij Michel

In alle eerlijkheid, na tien minuten spelen met Chrome voelt Firefox opeens een stuk primitiever aan. Zeker die aparte Google zoekbar die ik toch wel vrij vaak gebruik.

Oké, genoeg om enthousiast over te zijn dus vanuit technisch oogpunt.

Vanuit een strategisch oogpunt doet Google met deze browser een serieuze gooi naar de desktop. Microsoft mag zich gerust bedreigd voelen want dit heeft alvast een zeer goeie eerste indruk op mij gemaakt. Firefox zou nu 20% van de browsermarkt in handen hebben gekregen in de laatste 4 jaar. Chrome zou het zelfde kunnen doen in 2 jaar volgens de techbobo’s. En daar zal het wel niet bij blijven want de echte toekomst is mobiel. Google werkt ook aan Android: een software stapel met een OS, allerlei API’s en what not om mobiele applicaties te schrijven die makkelijk met elkaar kunnen interageren. Het is één van die technologieën die tegenover het huidige iPhone succesverhaal staat. Een killerbrowser op een killermobiel platform. En bovendien allemaal “open source” of toch op zijn minst op open standaarden gebaseerd.

Ik denk dat we Google best wel in het oog mogen houden in de komende jaren. Zij zijn een positie aan het innemen om een flinke stempel op het web van de toekomst te drukken.

Hij is er al een tijdje, maar ik heb vandaag de stap genomen en Firefox 3 beta 4 geïnstalleerd. Aan de ene kant die trage Firefox 2 dik beu, en langs de andere kant was ik ook wel wat nieuwsgierig. Firefox 3 beloofde immers een pak sneller te zijn en een hoop verbeteringen te brengen. Hoe zit het nu na een dagje prullen?

Wel, ik heb de beta zowel op Windows als op OSX uitgeprobeerd. De eerste vaststelling is de gloednieuwe interface. In Windows is die eerlijk gezegd fugly, de icoontjes zijn slechte playmobil, maar in OSX vind ik het pure eyecandy en absoluut beter integreren met de OSX look & feel.

Grootste verandering is dat de back en forward buttons nu in een soort composite knop zitten waarbij de back button groter en opvallender is. Logisch aangezien dat een veelgebruikte knop is. Via een dropdown menuutje in de keyhole kan je meteen ook door de geschiedenis van het actieve tabblad browsen. Handig!

Minder logisch vind ik dat de Home button gesneuveld is. De startpagina die onder je knop zit bestond al ten tijde de eerste Browseroorlog. Hier valt dus een oude waarde. Je kan ze nu terugvinden in de bookmarks toolbar. Niet geheel onbegrijpelijk aangezien je startpagina eigenlijk een soort default bookmark is. Toch heb ik er wat naartoe moeten zoeken (ik heb zelfs gegoogled naar een oplossing terwijl ik er op zat te kijken!) met nogal wat frustratie tot gevolg. Velen gebruiken Google als startpagina en aangezien die reeds naast de URL locator in de interface zit geïntegreerd… Gelukkig kun je met een eenvoudige ingreep via het View > customize menu de Home button terug in ere herstellen. Wat ik ook meteen heb gedaan (ik ben gewoontedier!)

Als je via de locatorbar het dropdownmenu met je browsegeschiedenis oproept, is die nu een stuk uitgebreider. Geen droge lijst van nietszeggende URL’s, je krijgt per item de titel, de URL én de favicon. Een ster per item toont of het item al dan niet tussen je bookmarks zit. Heel mooi gedaan. Alleen wordt het daar in de rechterkant van de locatorbar toch wel heel erg druk met drie icoontjes (RSS, bookmarksterretje en pijltje voor dropdownmenu).

De performance dan: wel, het is een enorme verbetering. Sites laden veel sneller in, het renderen van een site op het scherm gaat veel vlotter, de browser start vlugger op en reageert sneller,…
Ik merk het in Windows. Maar ik merk het nog meer op mijn iBook G4. Firefox 2 was een powerbeest dat heel wat van mijn 768Mb geheugen opslurpte. Google Reader reageert supertraag en ik zal maar zwijgen over Youtube filmpjes. Safari for the win. Maar met deze Firefox 3 krijgen de jongens en meisjes uit Cupertino toch wel een stevige klant te verwerken. Geen wonder dat het verspreiden van een nieuwe Safari via de automatische Apple update niet in goede aarde valt.

Wat betreft het renderen van CSS en zo: uiteraard volgt Firefox 3 de Acid2 test. Ik zal er wat mee moeten prullen om het ding in het echt in actie te zien. De eerste dag verliep alvast zonder moeite.

Uiteindelijk ziet het er allemaal veelbelovend uit. Een beetje jammer dat de vernieuwing interfacegewijs onder Windows wat in de soep lijkt te zijn gedraaid. Nu hopen dat al onze favoriete plugins ook in Firefox 3 zullen blijven werken (wat nu niet het geval is).

Soms kan technologie enorm sexy zijn. Neem nu Photosynth van Microsoft Labs. Dit is een soort geavanceerde tool om door fotocollecties te browsen. In plaats van de klassieke album aanpak werkt Photosynth op een geaggreerde wijze en gaat zelfs nog een stuk verder. Foto’s met gelijkaardige metadata worden bijeengebracht in een verzameling. Daarna wordt er op basis van al die beelden een virtuele ruimte opgebouwd die de oorspronkelijke context waarin de foto werd gemaakt, nabootst. De visuele data die daarvoor nodig zijn, wordt berekend op basis van de foto’s zelf. Vervolgens wordt de foto geplaatst in die ruimte. Door een intuïtieve interface kan je je vervolgens in die ruimte begeven en de foto’s bekijken. Uiteraard geldt dat hoe groter de pool met visuele data, des te interesanter de ruimte wordt: zo kan je in een bepaalde ruimte een detail vanuit tal van hoeken en oogpunten bekijken en bestuderen.

Niet alleen visuele data wordt geaggreerd, hetzelfde geldt ook voor de metadata. Photosynth zou daarbij gebruik maken van folksonomies die werden opgebouwd binnen sociale netwerken. Flickr is hier de ideale bron bij uitstek. Door metadata over details, etc. te spreiden en te delen wordt je eigen foto binnen een bepaalde namespace opeens ongelofelijk gedetailleerd beschreven.

Photosynth zelf werd voorgesteld op een TED conferentie. De demonstratie vind je hieronder:

Het mooie is dat er ook al een techdemo bestaat met een paar voorgedefinieerde ruimtes. Moet je zeker eens proberen. De functionaliteit is op dit moment nogal beperkt dus op dit moment is het niet meer dan een gimmick. Maar de mogelijkheden zoals in het TED filmpje zijn natuurlijk legio en doen wel dromen.

Ik ben zo’n beetje een Firefoxadept. Ik gebruik deze alternatieve browser nu al iets meer dan anderhalf jaar (toen ie nog Phoenix heette) en ik ben er zeer over te spreken. De laatste weken is er echter wat aan de knikker. Een kroniekje.

• Op 9 september publiceerde Secunia een kritiek veiligheidslek in de IDN functionaliteit van de browser ontdekt door Tom Ferris op 6 september. Diezelfde dag publiceert de Mozilla Foundation een snelle fix voor dit euvel.
• Op 19 september maakt de Foundation bekend dat ze eerstdag Firefox 1.0.7 zullen uitbrengen die dit probleem volledig oplost.
• Diezelfde dag brengt Zdnet een nogal vernietigend rapport uit. Firefox zou meer veiligheidslekken bevatten dan Internet Explorer en daardoor onveiliger zijn. MozillaZine repliceert door te argumenteren dat de ernst van een lek en de patchsnelheid meer zeggen ove veiligheid dan het aantal gedocumenteerde lekken.
• Op 20 september publiceert Secunia en tweede kritiek lek in Firefox. Het betreft een foute afhandeling in een shellscript.
• Een dag later brengt de Mozilla Foundation versie 1.0.7 van zijn browser uit. Deze versie verbetert niet alleen het IDN lek, maar ook de fout die een dag eerder door Secunia werd gepubliceerd. En nog heel wat andere bugs
• Op 22 september repliceert Tristan Nitot, president van Mozilla Europe, in Zdnet op de problemen van de afgelopen weken. Opnieuw worden patchsnelheid en de ernst van de problemen benadrukt.

Is Firefox fundamenteel onveiliger dan Internet Explorer? Helemaal niet. Keer op keer wordt er kort op de bal gespeeld. Bij het ontdekken van een kritieke bug wordt er zo snel mogelijk naar een oplossing gezocht. Bovendien speelt het “many eyeballs tame complexity” principe een rol van betekenis omdat Firefox open source is. Iedereen kan de broncode bekijken en fouten opsporen. De Foundation moedigt dit trouwens aan met een Bug Bounty programma. Succesvol ontdekken van een kritiek probleem levert een mooie beloning op. Ook de release cycle van Firefox is lichtjaren sneller in vergelijking met Internet Explorer. Er worden immers razendsnel nieuwe versies van de browser uitgebracht. IE7 werd immers reeds in februari van dit jaar aangekondigd ondertussen is er nog maar een beta voor een select clubje testers uit. Je kan er natuurlijk van uit gaan dat een lange ontwikkeling alleen maar betere software kan opleveren. Maar ondertussen is het toch wel al van augustus 2001 geleden sinds IE6 werd vrijgegeven. Kritieke patches niet te na gelaten.

Het grote probleem met Firefox is dat het een speerpunt project vormt voor het open source model. Ondanks het stijgend aantal gebruikers behoudt Microsoft met zijn Internet Explorer het leeuwendeel van de markt in handen. Dat is al zo sinds de overwinning op Netscape diep in de jaren ’90. Kan Firefox die hegemonie doorbreken? Niemand die dat kan zeggen. Maar ondertussen moet het project zich dag in, dag uit bewijzen om zich staande houden. De druk om de werkbaarheid van het open sourcemodel aan te tonen is enorm. En elke vorm van tendentieuze berichtgeving is dan ook voldoende om de poppen aan het dansen te brengen.

Mijn vertrouwen is alvast niet beschadigt. Ik blijf de laatste versies van Firefox gebruiken.