Technologie en Wetenschap

Toen ik voor de Universiteit begon te werken, wisselde ik de MacBook in voor een Dell XPS 13. Na een groot half jaar mag ik wel zeggen: een fijn toestel om dagelijks mee te werken. Een los klavier was echter niet inbegrepen bij de ruil. En ik moet nu ook wel vast stellen dat urenlang hameren op een een laptopklavier geen fantastische ervaring is.

En dus heb ik een Dell Premier Wireless Keyboard (and mouse) in huis gehaald. Het was deze review die mij over de streep trok. Na twee weken mag ik zeggen: een grote verbetering. De pijltjes toetsen zitten niet meer in de weg en de travel van de toetsen is een hele verademing. Ik heb de laatste 10 jaar Apple’s Magic Keyboards gebezigd, en dit klavier komt er heel erg dicht bij in de buurt.

Ook de muis is verrassend genoeg een stuk aangenamer om mee te werken dan ik had verwacht. Ze ligt vrij goed in de hand. Hoewel, mijn Logitech MX500 vind ik toch net fijner, maar het dagelijks versteken van “den draad” naar mijn desktop is net een handeling te veel. Ik sluit niet uit dat ik de Dell muis nog inruil voor een andere Logitech zoals de M705.

Als ik dan toch thuis moet blijven, dan graag met deftig materiaal op mijn bureau om de dag mee door te brengen.

Vorig jaar riep ik 2019 uit tot het Jaar van de Zelfzorg zonder al te grote voornemens of beloftes te maken. En maar goed ook, want ook nu werd het een jaar met heel wat veranderingen.

In september ben ik gestart als dataspecialist voor de Universiteitsbibliotheek Gent in vast dienstverband. Die overstap heeft het grootste deel van mijn 2019 gedomineerd. Een andere rol, andere werkomgeving, ander probleemdomein. Het was een grote sprong om te maken. Maar naar mijn gevoel was het wel de juiste zet vooruit.

Het is ook het jaar waarin Louise startte in het eerste middelbaar. Zoeken naar een school, een studiekeuze maken, een nieuw ritme, nieuwe klas, nieuwe vrienden,… Praten, luisteren, meeleven en weer wat meer loslaten. In 2019 maakten we zelf ook een groeispurt met de tiener in huis.

Ik heb heel wat gereisd in 2019. Meer dan ik aanvankelijk verwacht.

• Mei 2019, Berlijn
• Augustus 2019, Frankrijk
• September 2019, Parijs
• September 2019, San Fransisco
• December 2019, Spanje

In 2019 las ik deze boeken. Sommige vond ik beter dan andere.

• Terry Pratchett, Moving Pictures *****
• Frank Herbert, Dune ****
• Jon Gertner, The Idea Factory: Bell Labs and the Great Age of American Innovation ****
• Terry Hayes, I am Pelgrim ***
• Philip Reeve, Mortal Engines ***
• Liu Cixin, The Three-Body Problem **
• Clifford Stoll, The Cuckoo’s Egg *****
• Conn Iggulden, Genghis: Lords of the Bow ****
• Philipp Blom, Wicked Company ****

In het voorjaar van 2019 hebben we onze bureau volwaardig ingericht. Na onze verhuis diende die als opslagplaats van onuitgepakte dozen. De vorige bewonders gebruikten die ruimte als kinderkamer en dus keek mijn tijdelijke bureau uit op een reusachtige Winnie The Pooh sticker. We hebben we in april onze ruggen gerecht en de handen uit de mouwen gestoken. Dankzij die upgrade hebben we nu een volwaardige werk/hobbyruimte.

In het najaar van 2019 heb ik de MacBook ingewisseld voor een Dell XPS 13. Ik heb enkele weken Windows 10 de kans gegeven om mij te overtuigen, maar uiteindelijk ben ik overgestapt naar Fedora Linux. Eerst op mijn werklaptop, maar uiteindelijk voor alles wat personal computing is. Gaming daar gelaten, want op dat vlak spant Windows nog steeds de kroon.

Hoe zie ik 2020?

In 2020 wil ik weer meer zelf bewust omgaan met digitale technologie. Een les die ik uit 2019 mee neem is dat sociale media niet het beste in de Mens naar boven haalt. De huidige staat van de wereld en de maatschappij vraagt meer dan ooit om debat en actie. Maar ik merk dat de wijze waarop het publieke debat op sociale media wordt gevoerd, ook persoonlijk voor onrust in het hoofd zorgt. En dus hoop ik in het komende jaar mijn verhouding met sociale media anders te definieren.

Dat geldt trouwens voor personal computing tout court. Zo wil ik in het komende jaar reflecteren over mijn eigen digitale identiteit. In 2015 schreef Hossein Derakhshan een blogpost: The Web We Have to Save. Sindsdien is er een beweging die ingaat tegen grote corporaties die het onafhankelijke Web bedreigen en ons als individuen en gemeenschap via digitale platformen proberen koloniseren. En dat stemt tot nadenken over een aantal van mijn eigen digitale gewoontes en hoe die in het laatste decennium zijn gegroeid.

In de voorbije jaren nam ik de zorgen van op mijn werk te vaak mentaal mee naar huis. Ik deed mezelf daar geen cadeau mee. In 2019 ben ik daar resoluut paal en perk aan beginnen stellen. Zo vond ik het ge-wel-dig om in de week van 21 juli – 50 jaar na Apollo 11 – de Saturnus V raket van Lego ’s avonds in mekaar te puzzelen met een livestream van Walter Conkrite op de achtergrond. In 2020 wil ik tijd spenderen in hobbies en activiteiten die ik gewoon zelf leuk vind om te doen. Zonder meer of verdere doelstelling. In tijden van doorgeslagen nutsdenken is tijd triviaal besteden misschien nog wel de grootste vorm van activisme.

Eind augustus moest ik afscheid nemen van de Macbook Pro die mijn trouwe compagnon de route was in de voorbij 5 jaar. Die was immers van mijn vorige werkgever. De Universiteit gaf me de keuze: ofwel een Macbook, ofwel een Dell XPS.

Ik heb de Dell XPS gekozen. En daarmee werk ik niet langer actief, op dagelijkse basis, op het Apple platform sinds… 2005.

Waarom maak ik de overstap?

• De touchbar die de bovenste toetsenrij vervangt. Geen functie toetsen, en geen escape-toets. Voor mij is het ontbreken van fysieke toetsen een absolute dealbreaker.
• Het toetsenbord. Apple heeft in de laatste jaren teveel steken laten vallen in haar nieuwe ontwerpen. Luid, pijnlijk om lang op te werken, fragiel,…
• Quo Vadis, OSX? Het is niet dat het zo’n slecht systeem is. Verre van. Maar de tijd dat het een lean en innovatief toonbeeld was, dat is toch ook weer even geleden. Om nog maar te zwijgen van de App Store. En de laatste upgrade – Catalina – schijnt allerlei kinderziektes te vertonen.
• Perceptie. Apple is niet langer The Good Guy. Het is één van die technologie reuzen die nogal wat moreel bedenkelijke keuzes maakt in haar bedrijfsvoering.

En dus werk ik sinds begin september op een Dell XPS 13. Ik beklaag me de keuze helemaal niet. Deftig toestel. Krachtige hardware. Doet wat het moet doen.

In de eerste weken probeerde ik te programmeren in de voor-geïnstalleerde Windows 10. Maar dat bleek al snel een no-go te zijn. Programma’s waar ik gewend ben mee te werken, wel, die werken niet zo vlot op Windows 10. Of ze bestaan gewoon niet voor Windows 10. En dus ben ik al snel overgestapt naar Fedora 30.

Jawel, ik gebruik nu Linux als desktopsysteem. Vroeger was dat een oefening in zelf-flaggelatie. Tegenwoordig voelt de gebruikservaring heel volwassen aan. Zowat alles werkt zoals het moet, en in een omgeving die visueel er aantrekkelijk uit ziet. Oké, het is niet het gelekte design van OSX, maar het zijn ook niet meer de clunky vensters en icoontjes van nauwelijks een decennium geleden.

Dat het al meer dan een maand geleden is dat ik een nieuw professioneel hoofdstuk mocht aansnijden! Begin september startte ik als Medewerker Data Operations voor de Universiteitsbibliotheek Gent.

De Boekentoren, dus.

Dit is een zuiver technische rol. Ik mag dagelijks duiken in technische uitdagingen wat betreft het verzamelen, beheren en delen van data in de meest uiteenlopende vormen en soorten. Digitale archivering, modellering, ontsluiting, uitwisseling,… you name it.

Dat betekent ook dat ik een hoofdstuk afsluit. Sinds februari 2015 was ik Data Conservator voor Vlaamse Kunstcollectie vzw. Die rol had een gelijkaardige invulling, maar dan binnen het museale domein. Het grote verschil? Schaal. De universiteit is een organisatie met uitdagingen en oplossingen van een heel andere ordegrootte en complexiteit.

In tegenstelling tot mijn vorige job is dit een zuivere engineering job. Misschien lijkt dat een vreemde keuze. Een groeipad in een loopbaan gaat veelal uit van de veronderstelling dat je start in een louter operationele of uitvoerende rol waaruit je gaandeweg, en welhaast onvermijdelijk, naar management door groeit. De harde waarheid is dat het om fundamenteel verschillende rollen gaat die specifieke kennis, skills en ervaring eisen. Een transitie van het ene in het andere hoort dan ook een weloverworgen beslissing te zijn. Charity Majors van honeycomb.io schreef in januari over die keuze een blogpost getiteld Engineering Management: The Pendulum or The Ladder. Dat was een tekst die bij mij wel wat bellen deed rinkelen en mij aan het nadenken zette.

Persoonlijke overwegingen daar gelaten, wilde het toeval dat de positie in de bibliotheek halfweg het voorjaar open werd verklaard. Het was soms nagelbijten tijdens het selectieproces. Ik kreeg begin juli uiteindelijk de definitieve bevestiging.

Ondertussen zijn we enkele weken ver in dit nieuwe hoofdstuk. Ik heb – vrij letterlijk zelfs – een vliegende start genomen. De komende weken en maanden brengen alvast heel wat interessante, nieuwe uitdagingen.

Februari brengt iets nieuws. We zijn team #YNAB geworden. You Need A Budget. We wilden wel eens weten waar ons geld zoal naartoe gaat. Beter greep krijgen op de financiën, dat geeft rust in het hoofd. Met dank aan Lilith!

Google en Facebook kochten letterlijk de privacy van niets vermoedende jongeren. De silo’s haalden hun doelpubliek over om, tegen een maandelijkse vergoeding, een app te installeren die alle persoonlijke gegevens monitort. Bovendien is Google van plan om in Chrome pop-up blockers van derde partijen te blokkeren ten voordele van hun eigen blocker. Wat ik er van denk? Dat dit nog maar het topje van de ijsberg is. En dat ik me bij al dat nieuws alleen maar verontwaardiging en ongemak voel groeien.

Michel vermeldde trouwens nog dat Google Plus binnenkort verdwijnt. En dat dat onbedoeld gevolgen heeft. Jawel, zelf alles onderhouden houdt allerlei risico’s in. Maar alles uitbesteden biedt evenmin zekerheden over duurzaamheid.

Leestip: de wekelijkse Revue van Fredo Desmet. Waarin hij rapporteert over de relatie tussen Mens en Machine. Ik ben blij dat hij deze week Norbert Wiener, de vader van de cybernetica, een eervolle vermelding geeft. Ik had over Wiener deze zomer gelezen in de biografie van Claude Shannon. Het klopt dat je zoveel meer uit dit domein haalt als je ook haar geschiedenis kent.

Het weekend bracht al een familiefeestje. Morgen trek ik naar FOSDEM.

Ik zou eens kunnen nadenken over betere titels voor blogposts die losse gedachten en beschouwingen samenvat. Of misschien hebben ze domweg geen titels nodig. Dave Winer gewijs en al.

In november lanceerden we op het werk Arthub Flanders. Sinds 2015 heb ik gestaag, en met de hulp van vele anderen, aan deze zoekmachine gebouwd. Je kan netjes zoeken in de gegevens van de kunst- en erfgoedcollecties van de Vlaamse musea voor visuele kunsten. Meer zelfs, die gegevens zijn vrij bruikbaar als Open Data. Momenteel ontsluit de catalogus een kleine 16.000 werken.

De catalogus zelf is gebouwd met Project Blacklight, een Ruby on Rails toepassing ontwikkeld door Stanford University Libraries. Onder de motorkap gaat een hele architectuur schuil van API’s en ETL pipelines. We jongleren tussen een aantal formaten en datamodellen. Catmandu, gebouwd door de Universiteitsbibliotheek Gent, is ons werkpaard. Tenslotte bouwden we met Symfony ook een tussenlaag waar we data persistent in bewaren. Dat is de Datahub.

Bijna vier jaar hard werken aan een project, daar leer je ongelofelijk veel uit. Meer nog dan over technologie, leer je vooral jezelf kennen. Succes is niet alleen doorzetten tot het je iets oplevert, succes definieert zich ook door hoe je de dingen uitvoert. Positivisme, vergevingsgezindheid, relativering, empathie, sympathie, geduld,… tegenover jezelf en anderen zijn zo enorm belangrijk. Maar ook vasthoudendheid en onverzetbaar jezelf verdedigen op het juiste moment, zijn broodnodig. Als kapitein moet je je schip ten allen tijde op koers houden. Anders geraak je nergens.

Deze zomer las ik A Mind at Play: How Claude Shannon Invented the Information Age van Jimmy Soni. Dit is een biografie van Claude Shannon. Die naam zal bij de meeste mensen niet meteen een belletje doen rinkelen, maar Shannon staat wel mee aan de wieg van de Information Age. Meer zelfs, zonder Shannon zou de wereld zoals we ze vandaag kennen gewoon niet bestaan. Wie is die Shannon dan?

Claude Shannon werd geboren aan het begin van de 20ste eeuw. Hij behaalde werd wiskundige en kwam als jonge twintiger aan de University of Michigan in contact met de Booleanse logica. Dat is een vorm van algebra uitgevonden door George Boole en die draait om de concept AND, OR en NOT. Je weet wel, “waar” AND “onwaar” is gelijk aan “onwaar”. Shannon was niet zomaar een wiskundige, hij behaalde uiteindelijk een diploma als mechanisch ingenieur. Hij bleek ook een wonderkind te zijn met een brein waar eindeloze ideeën uit ontsproten. Het geluk wilde dat hij terecht kwam in de Bell Labs. Dat was toen het mekka waar nagedacht werd over telefonische netwerken en communicatie. Claude Shannon was de eerste die Booleanse logica toepaste om informatie op een nieuwe manier – een digitale wijze – te delen tussen machines. Hij herordende de mechanische schakelaars in de schakelborden en toonde zo aan dat informatie ook als bits en bytes kan worden gerepresenteerd. In één klap doorbrak hij daarmee de grenzen waar analoge technologieën – de klassieke telefoonlijn, televisie,… – tegen aan liepen. En daarmee zette hij de deur wagenwijd op naar de Information Age.

Zijn paper A Mathematical Theory Of Communication is het absolute fundament waar concepten zoals “zender” en “ontvanger” voor het eerst werden gedefinieerd. Hij formaliseerde voor het eerst de notie “informatie” in deze paper. Gepubliceerd in 1948 blijft het vandaag een van de meest geciteerde papers.

Claude Shannon is meer dan een theorie. Hij was blijkbaar ook een onverbeterlijke uitvinder die de meest gekke ideeën kon omzetten in mechanische oplossingen. Zoals de robotmuis Theseus die via een soort primitieve artificiële intelligentie de exit in een doolhof wist te vinden. Of een verborgen toestel dat hem toeliet om in casino’s vals te spelen (dat laatste liep bijna slecht af). Shannon doet mij in die context nog het meeste denken aan Adam Savage van Mythbusters die een gelijkaardig atelier heeft. Claude Shannon zou vandaag nog het best omschreven worden als de peetvader van de Maker Culture.

Deze biografie is een zeer leesbaar boek. Onvermijdelijk wordt er uit gewijd over de Theory of Communication, maar de auteur slaagt er in om de, eerlijk gezegd, gortdroge materie toch op een bevattelijke en leesbare manier te brengen. Bovendien weet Soni het belang van Shannon voor de digitale wereld vandaag op een heldere wijze neer te zetten. Ook heeft Soni oog voor de mens Claude Shannon. Hij was een introvert die zich goed voelde tussen zijn uitvindingen en ideeën. Niettemin zonder hij zich niet af van de mensheid, integendeel. Hij ontving talrijke ere-doctoraten en prijzen voor zijn werk. Zijn latere leven legde hij zich toe op lesgeven aan MIT. Soni vervalt dan weer niet in lange uitwijdingen, interpretaties of details zoals uitgebreide correspondenties en interacties tussen Shannon en zijn tijdgenoten. Daardoor blijft het tempo in het boek zonder dat het een droge pil wordt.

Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van de hedendaagse digitale cultuur, dan is dit een boek een dikke aanrader.

I’ll be travelling next week to San Fransisco to attend #LDCX. This is an annual unconference at Stanford University that brings together leading technologists in the libraries, archives and museums (LAM) spaces, to work collaboratively on common needs. This years edition includes high-level topics such as artificial intelligence and machine learning applied to libraries, archives, and museums; data-forward architectures and APIs, ETL, data pipelining, and serverless system design; web archiving; distributed digital preservation; and modern front-end system integration, including convergence in GLAMs, and building an ecosystem of software developers around IIIF.

Looking forward to meeting cool people and lots of learning!

Mijn One Plus One heeft het begeven. Net geen drie dienst gedaan. De USB aansluiting begon te mankeren, de batterij liep op zijn laatste benen en Lineage OS installeren was louter het leven wat extra verlengen. En dus was ik dringend toe aan een vervanger.

Twee weken geleden landde er een One Plus 5T in de brievenbus. Jawel, opnieuw een One Plus toestel. Zo tevreden was ik met mijn vorig toestel. Niet echt goedkoop, maar ik kan nu wel zeggen dat One Plus andermaal punten scoort.

Dingen waar ik blij van word:

• Een groter scherm zonder dat het toestel fysiek ook groter is (geen phablet)
• Ligt lekker in de hand.
• Mooi industrieel design. (Smaken/Kleuren)
• De vingerprint scanner op de achterzijde (hoewel ik daar wel een bedenking of twee heb qua privacy.)
• Dash charging die de telefoon oplaadt op een zucht tijd.
• Een deftige camera.
• Een 3.5mm hoofdtelefoon aansluiting waardoor ik nog altijd met mijn Plattan verder kan.

Dingen waar ik iets minder blij mee ben:

• Geen micro USB. Dash Charging komt met USB-C. En je laadt best op met de One Plus Dash Charger om de batterij niet te beschadigen.
• Nog steeds Android 7 en geen Android 8.

Ik heb begrepen dat er nog veel meer snufjes zijn die ik nog onbenut laat zoals face unlock en parallel apps. Maar dat is slechts een kwestie vooraleer ik ook die eens verken.

Meer weten? Lees alhier verder!

In ieder geval, ik ben terug bereikbaar!

Sinds jaar en dag bestaat er zoiets als ‘cryptocurrency‘. Digitaal geld, zeg maar, dat niet wordt uitgegeven door een centrale overheid. In den beginne was er Bitcoin, maar sindsdien zijn er tal van nieuwe munteenheden ontsproten. Dogecoin, Litecoin, Ethereum om maar enkele te noemen.

Zoals dat gaat met munteenheden kan je kopen, verkopen en dus speculeren op de waarde van de munt. Het spannende is dat het om zeer volatiele markten gaat. Denk bubbels en crashes. Denk aan rappe cycli waarbij de waarde heel snel kan stijgen en dalen. En dat maakt het zeer interessant voor diegenen die al eens van een risicovolle belegging houden.

Eind 2013 was er een Bitcoin gekte. Op enkele maanden tijden explodeerde de waarde van die munt. Natuurlijk kocht ik ook een kleine hoeveelheid. En inderdaad, ik reed een week of twee met de koers omhoog. Tot de koers de Grote Crash van 2013. De waarde van 1 bitcoin halveerde toen op twee dagen tijd. Ik kwam er bekaaid vanaf, maar in plaats van verliezen te incasseren en te verkopen, heb ik mijn bitcoins behouden. Ondertussen zijn we een 3.5 jaar verder… en is de koers met 300% gestegen. Gevolg: mijn initiële inzet is in waarde verdriedubbeld. Hoera! En dus verkocht ik gisteren mijn volledige inzet.

Had ik dat een week of twee gedaan, dan was mijn waarde bijna verviervoudigd, maar een kleine crash van 3.000$ naar 2.700$ voor een bitcoin stak daar een stokje voor. Niet zo erg. Zodra je je uit een markt terug trekt, heeft achterom kijken helemaal geen zin.

Ondertussen blijkt dat Ethereum de nieuwe lieveling is op de markt van digitale munteenheden. Deze munteenheid heeft enkele technische features die Bitcoin niet heeft. De onderlinge technologieën achter digitale munteenheden kunnen ook op andere manieren worden gebruikt. Op de lange baan is het dus niet oninteressant om hier in te investeren. Op korte termijn is het wel op de tanden bijten. Ook de markt in Ethereum is zeer volatiel. Maar dat is dus de les die ik ook uit Bitcoin heb getrokken.

En dus besloot ik vandaag om een deel van mijn Bitcoin winst te investeren in Ethereum via Coinbase. Het idee is om dit nu te laten rusten en over een jaar eens te kijken wat er mee gebeurt.

Oei, maar Matthias, is dat allemaal niet gevaarlijk? Je bent zo je geld kwijt als je niet oplet!

Eum. Uiteraard. Mijn initiële investering in Bitcoin bedroeg 80$ en die verkocht ik gisteren voor 240$. Vandaag kocht ik 100$ aan Ethereum. Peanuts eigenlijk feitelijk. Bijzonder kleine peanuts. Maar het oorspronkelijke doel van zo eens speculeren is dan ook altijd geweest: met de winst eens lekker uit gaan eten. En dat heb ik toch mooi gehaald. Benieuwd dus of ik dat nog eens kan herhalen.

Speculeren doe je altijd met geld dat je kan missen.