Categorieën
Leven

Berlijnse Muur

20 jaar geleden werd Der Mauer naar beneden gehaald. En vandaag wordt dat daar im Ost redelijk stevig gevierd. Mag ook wel! Jaja, 1989. Ik was toen 8 jaar oud, maar ik was me toch al vrij bewust van de actualiteit. Niet in het minst is dat te danken aan mijn ouders die ons elke avond consequent voor het Nederlandse Jeugdjournaal ploften. Het eigenlijke moment zelf herinner ik mij niet zo goed, maar ik herinner me wel dat Duitsland opeens één land was. En dat dat met groot feest gepaard ging. Waar ik meer van herinner zijn de minder plezante dingen die daar gebeurden. Van de Roemeense revolutie en de val van Ceaucescu in de donkere decembermaanden. Dat Bavo Claes Met De Grote Visbokalen en Sigrid Spruyt Met Het Warige 80’ies Kapsel nieuwsflashes brachten van wat ginder gebeurde.

Bovenal was het een zeer hectische najaarsperiode want luttele weken na de val van de Muur werd mijn jongste broer geboren. In een wereld van verandering.

Waar ik mij nog meer van herinner is de ineenstorting van de USSR in 1991. Hoe de tanks de straten van Moskou oprolden in augustus 1991. En dat die Bolle Met De Rode Wangen die Andere Met Zijn Rare Rode Plek Op het Hoofd aflostte als president. En dat tenslotte op Kerstdag van 1991 de Hamer en Sikkel voor de laatste keer werd gestreken aan het Kremlin. Dat zijn dingen waarvan ik perfect kan zeggen: dat heb ik op de TV gezien! En ik zal maar zwijgen van de eerste golfoorlog die daar dan ook nog ergens tussenzit.

De buitenlandse actualiteit was voor een klein jongetje op dat moment ongemeen spannend om te volgen.

Vandaag word ik nog altijd herinnerd aan die dagen. Mijn ouders hadden namelijk een paar weken voor de val van de muur een wereldkaart als bureau-onderlegger gekocht. Een vroeg Sint-Maartencadeau. ‘Wettelijk depot 1989/90’ staat er onderaan op gedrukt. Ik gebruik die onderlegger nog altijd. De USSR, Joegoslavië, de DDR en de BRD leven nog steeds verder op mijn bureau.

Wisten zij veel dat die kaart op enkele maanden tijd serieus out-of-date zou geraken…

Categorieën
Mening

Remember

Vandaag is het 5 november! Vergeet het niet.

Remember, remember the fifth of November,
The gunpowder treason and plot,
I know of no reason
Why the gunpowder treason
Should ever be forgot.

Categorieën
Mening

Feodaal systeem

Sinds 9 april is het feodale systeem in Europa volledig tot de geschiedenis gaan behoren. Verbazingwekkend, niet? Leer je dan eens op school dat Europa een verzameling van (semi)democratieën is, dan blijken er opeens toch stukjes Ancien Régime te bestaan!

Het watte eigenlijk? Het feodale systeem! Wie goed oplette tijdens de geschiedenislessen zal zich wel herinneren dat sinds de vroege Middeleeuwen, de verdeling van in essentie militaire en politieke macht gestoeld was op een systeem van wederzijdse vertrouwensbanden tussen machtige leenheren en leenmannen. Die laatsten waren in den beginne eigenlijk niets meer dan lokale warlords – de latere ridders – die gebonden werden door vorstelijke huizen zoals de Merovingers, de Karolingers, de Capetingers. In ruil voor land (een ‘fief’ of leen) beloofden ze trouw aan hun leenheer. Het graafschap Vlaanderen behoordde in deze context tot het kroondomein van de Franse vorst en de graaf diende als dusdanig trouw te beloven. Allerlei tegenstrijdige en samenlopende belangen van diverse aard zorgden ervoor dat de relatie tussen leenman en leenheer enerzijds en leenmannen onderling anderzijds al eens werden gecontesteerd. Maar da’s een ander verhaal

Afin. Dat feodale systeem was zo ongeveer hét referentiekader voor de Europese geschiedenis tot de Franse Revolutie. Sindsdien is het systeem eigenlijk quasi verdwenen. Toch zeker als effectief in gebruik zijnde politieke structuur waarbinnen een gemeenschap wordt bestuurd. Quasi eigenlijk, want tot op de dag van vandaag waren er in Europa een aantal anomalieën die het wisten te overleven. Voornamelijk in Engeland dan want daar heeft men nooit de 19de eeuwse Europese revolutiegolven gekend die tot het onstaan van natie-staten heeft geleid.

Zo bestond tot diep in de 20ste eeuw in Schotland de feodale band tussen de Engelse kroon en een groot aantal Schotse families die land in leen hadden en in ruil een aantal verplichtingen hadden. Met de Abolition of Feudal Tenure Act uit 2000 werd die band verbroken waardoor leenmannen effectief zonder enige verplichtingen het volledige gebruik over de grond kregen.

De allerlaatste case waar het feodale systeem in zwang was, was het kanaaleilandje Sark. Het eilandje was een leen of fief dat behoorde tot Guernsey en het werd bestuurd door een Seigneur die vazal was van de Engelse Kroon sinds 1565. Grondeigendom was verdeeld over 40 ‘tenants’ of families die een eeuwige leenband met de Seigneur hadden. In ruil kregen ze een stem in de Chief Pleas, een soort parlement met wetgevende en uitvoerende bevoegdheden. De seneschalk zat dit bestuurslichaam voor. Daarnaast waren er ook een provoost (een soort openbaar ministerie) met een constabel die als politiemacht fungeerde. Door groeiende binnenlandse en internationale druk werd de heerlijkheid Sark gedwongen om het systeem te reformeren. Op 4 oktober 2006 werd besloten om de Chief Pleas een volledig democratisch gekozen karakter te geven. Daarbij werden alle grondeigenaars of ‘tenements’ gewipt voor verkozen vertegenwoordigers en de Seigneur verloor alle effectieve macht.

Op 9 april 2008 trad die beslissing in werking waardoor de allerlaatste resten van het feodale systeem in Europa na meer dan 1200 jaar écht wel nu tot het verleden behoren.

Categorieën
Media

Elizabeth The Golden Age

Ik wilde Elizabeth: The Golden Age toch wel gezien hebben. De film brengt een deel van de Engelse Koningin Elizabeth (1533 – 1603) en haar hofhouding in de woelige jaren 1580 tegen de achtergrond van de Engels-Spaanse oorlog, de intrige met Mary, Queen of Scots en de frictie tussen de Engelse Kerk en de Katholieke Kerk. Stof genoeg dus voor een onderhoudende film. Zo zorgde regisseur Shekar Pakhur voor een geslaagd precedent. Tijd dus voor een sequel. Kan die de verwachtingen inlossen?

Wel, ik kan u alvast vertellen dat het een mooi kostuumdrama is geworden. Alles is tot in de details verzorgd en door betere camerawerk heel mooi in beeld gebracht. De decors, de kostuums, alle props tot en met de zeeslag op het kanaal. Het ziet er allemaal indrukwekkend uit. Alleen mist de film jammer genoeg iets om onderhoudend te zijn.

In tegenstelling tot de eerste Elizabeth film uit 1998 valt de verhaallijn een beetje tegen. Ja, er zijn de intriges en de romances moordpogingen. En de dialogen zitten ook best wel goed in elkaar. Alleen valt het verhaal tussen de hoogtepunten nogal eens wat stil. Van een goed opgebouwde spanningsboog is er niet echt sprake. En bij momenten werd de overdaad aan rijkelijk detail net iets teveel om nog aangenaam te zijn. En dus zat ik van tijd tot tijd toch wel een klein beetje verveeld in mijn zetel te wachten tot de film weer wat beklijvend werd. Waarmee ik het verhaal niet totaal wat afkraken want uiteindelijk steekt het nog altijd met kop en schouders uit boven de rotzooi die Hollywood tegenwoordig durft exporteren. Alleen moet je volgens mij toch al wat liefhebber zijn van het genre om echt met volle interesse naar de film te kijken.

De acteerprestaties zijn dan weer top notch. Kan ook niet anders met acteurs zoals Cate Blanchett, Geoffrey Rush en Clive Owen. Ik vond ook dat Jordi Molla een prachtige getormenteerde Filips II van Spanje neerzette. Kortom, de topcast op zich maakt de film dan weer meer dan de moeite waard.

Hoe mooi dit historische drama ook mag zijn, het is uiteraard maar een film en een interpretatie van een wezenlijk deel uit de Europese geschiedenis. Zo beschuldigen heel wat critici de film en de makers op openlijk anti-katholicisme. Hoewel de makers die beschuldiging ontkennen moet ik zeggen dat het er inderdaad nogal wat dik wordt opgelegd. Verder zijn er de klassieke vrijheden die men zich permiteert om de film toch wat schwung mee te geven. Zo toont de film dat Sir Walter Raleigh en Bess Trockmorton vlak voor de finale slag tegen de Armada in het geheim trouwden wanneer Trockmorton zwanger blijkt te zijn. Het huwelijk blijft niet lang discreet en Elizabeth reageert woedend op Raleigh. Even snel verandert haar woede in aanvaarding en nog voor de slag wordt Raleigh alweer in ere hersteld. In werkelijkheid vond de slag plaats in 1588 en de episode tussen Elizabeth en Raleigh tussen 1591 en 1593. Waarmee ik maar wil zeggen: het is zeker geen historisch, gedetailleerde documentaire.

Afin, mijn eindoordeel is dat het een degelijke film is maar ook niets meer. Wie een film over Elizabeth wil bekijken, komt beter uit om de eerste van Pakhur te huren in de videotheek. Deze sequel weet uiteindelijk die verwachtingen niet helemaal in te lossen. Voor de liefhebbers van het genre dus.