Categorieën
Lezen

Sapiens: a brief history of humankind

Soms leg ik een boek weg voor ik het uit heb. Ik geef dat graag toe. Als je iets echt niet goed vindt, dan stop je immers maar best met lezen. In dit geval stopte ik niet alleen omdat ik Yuval Harari’s Sapiens een slecht boek vind, maar ook omdat ik mij ronduit ergerde aan ’s mans uitlatingen en bedenkingen.

Harari probeert in een 400 bladzijden de essentie van de menselijke geschiedenis te vatten. Hij is niet de eerste, noch de laatste om dit te proberen. Alleen krijgt hij geweldig lof voor zijn werk. De historicus in mij was meer dan geïntrigreerd.

Hij begint nochtans vrij aardig. Vandaag is de homo sapiens sapiens de enige menselijke soort op aarde. Met chimpansees onze dichtste neven. Maar dat was niet altijd zo. Enkele tienduizenden jaren geleden leefden we samen met een handvol soorten: neanderthalensis, florensis,… Harari prikkelt de nieuwsgierigheid door zich af te vragen hoe die sapiens soorten met elkaar en met hun omgeving leefden. Maakten ze oorlog? Keken ze op dezelfde manier als wij naar de wereld? Wat dachten en voelden ze?

De prehistorie is niet voor niets de prehistorie. Er zijn geen geschreven bronnen en archeologische vondsten kunnen op allerlei manieren worden geïnterpreteerd. Harari vervalt al snel in een aantal “wat als” theorieën zonder sluitend bewijs te leveren.  Bij het verdwijnen van de Neanderthalers meandert hij tussen de ‘schuld’ van Sapiens Sapiens als grote moordenaar en de genetische bewijzen dat onze voorouders al eens een nummertje deden met onze neven en nichten. Hij laat het daar niet bij en schuift de eerste mensen meteen de ‘schuld’ van een aantal andere grote sterftes in de schoenen.

Even verder poneert hij dat de mensheid “slechter” af is sinds de Agrarische Revolutie. Veel menselijke kwalen – vroeger en nu – zijn te wijten aan een anatomie die niet aangepast is aan landbouw. Landbouw gooide ook onze sociale structuur grondig door elkaar: samenhokken in de (eerste) steden, leidde tot armoede, ongelijkheid, ziektes,… Harari stelt dat we die keuze niet bewust hebben gemaakt, maar dat de mensheid over verschillende generaties, in die situatie is gegroeid. En dat we de klok vandaag onmogelijk kunnen terug draaien.

Daarna gaat het nog verder bergaf via een bizarre uiteenzetting over de “fictie van de rechtspersoonlijkheid” en een rammelend betoog over de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring, vrijheid en slavernij. Uiteindelijk heb ik het rond dat punt opgegeven. Ik wist uit de reviews dat hij verderop nog een futurische beschouwing zou maken over AI en de impact van nieuwe technologie op de mens waarbij het terug koppelt naar eerdere passages. Maar ik had niet de moed om nog verder te lezen.

Harari’s fout is dat hij een waardeoordeel – goed, slecht, schuld – aan geschiedkundige feiten hangt. In werkelijkheid drijft de mens onvermijdelijk mee op grote stromingen en natuurlijke wetmatigheden. Goed of slecht heeft daarbij weinig te zien. Het is een zegen dat ons bewustzijn en kennis over de wereld is gegroeid. Tegelijk is het ook onze grootste vloek want die wereld laat zich niet zomaar gecontroleerd beïnvloeden door individu of collectief. De Correspondent schreef onlangs dit artikel over de kwalijke gevolgen van neo-romantiek en waardeoordelen over feiten.

Met dit boek probeert Harari duidelijk om een zo’n breed mogelijk publiek te bereiken. Op zijn best is hij hooguit informatief, maar even vaak vervalt hij in sensatie en overdrijving om als een soort schoolmeester zijn kennis te etaleren.

Ergens vind ik het dan ook licht verontrustend dat dit boek 4.3/5 krijgt op Goodreads en een regelrechte bestseller is. Ik zou dit boek ab-so-luut niet aanraden aan iemand die iets over de geschiedenis van de mens wil leren. Daarvoor is het gewoon te eenzijdig. Er zijn betere alternatieven die een meer gebalanceerd verhaal vertellen.

Categorieën
Reizen

Weekendje Brussel

Ik werd vorige week 35 en er was het verlengde weekend. Voldoende redenen om er eens onder ons tweetjes op uit te trekken. De Flair bon die al enige tijd op de keukensteen lag, kwam handig van pas. We boekten twee nachtjes in Brussel in dit hotel aan de Louisalaan, pakten onze koffer op vrijdagavond en stapten de auto in.

Als jarige mocht ik het programma zo’n beetje bepalen. Vooraf had ik wel zo’n idee wat ik wilde zien en doen. De rest vulden we dan ter plaatse in. En dat leidde tot een aantal bijzonder aangename ontdekkingen.

Dit zijn de highlights.

Zien

Museum voor Schone Kunsten Brussel

Het KMSKB is een must. De omvangrijke, permanente collecties omspannen alles van de Vlaamse Primitieven tot en met de contemporainen. Ik wilde vooral de tijdelijke expo Brueghel: Unseen Masterpieces meepikken. Samen met het Google Cultural Institute ontwierp het museum een interactieve experience die werken van Bruegel op een frisse, moderne manier naar de bezoeker brengen. Denk virtual reality. Zo is er onder andere een ruimte vol met projectoren die je als het ware in de werken van Bruegel doen stappen. En er staan overal digitale schermen met visualisaties en uitleg. In de museumshop kan je ten slotte een Google Cardboard kopen om de ervaring thuis verder te beleven.

Het Jubelparkmuseum

Het KMKG is een verborgen schat aan de Cinquentenaire. Het museum is een gigantisch gebouw met eindeloze zalen vol cultuur en geschiedenis. Romeinen, Grieken, Egyptenaren, Pakistan, India, Amerika,… het passeert allemaal de revue. Hoogtepunten zijn natuurlijk de Egyptische mumies, de maquette van Rome en de indrukwekkende romeinse mozaiëken.

Het Legermuseum

Het KMLK is gefundenes fressen voor schoolreizen en daguitstappen. De vliegtuigen, tanks en artillerie waar je tussen stapt, spreken geweldig tot de verbeelding. En dan begin ik nog niet eens over de eindeloze gallerijen vol kleiner tuig, uniformen en andere militaire parafenalia. Nostalgie troef!

Ik moet eerlijk zijn: elk van deze musea is gigantisch groot. Het is onmogelijk om ze helemaal te bezichtigen op twee dagen tijd. We namen weliswaar onze tijd, maar we hebben uiteindelijk nog maar een fractie gezien van wat er tentoon wordt gesteld. Er is simpelweg te veel om te zien.

Justitiepaleis & Marollen

We maakten op zaterdag een wandeling vanuit ons hotel langs de Louiza naar het Justitiepaleis. Het Poelaartplein geeft uit op een mooi panorama over de stad. Vandaar gaat het met de Marollen-Poelaert lift naar hartje Marollenwijk. We liepen een uurtje door de wijk, pikten een interieurwinkel mee, en staken vandaar verder richting Grote Markt.

Food

l’Everest

Vlak bij ons hotel en aanbevolen door Foursquare app. Ik eet wel graag eens Indisch en dus kozen we voor l’Everest. Super lekker, niet te pikant, rustig gelegen en zeer vriendelijke bediening. Aanrader!

Berlin Fabrik

Dit burgerrestaurant ligt vlak achter de Kappellekerk, tussen Marollen en het centrum in. Het was net op de middag en we hadden zin een goede lunch. We namen eerder op goed geluk plaats op het terras. De burgers stelden ons niet teleur. Lekker! Kraftfutter om de middag in te zetten.

l’Huitriere

De schoonfamilie troonde ons op zaterdagavond mee naar l’Huitriere gelegen in de Sint-Katelijnewijk. Zin in een visgerecht? Dan kan ik dit wel aanbevelen. Voor een 25 EUR krijg je een proeversmenu met kreeft of krab. Bavetjes en gepriel met mesjes en vorkjes maakten de ervaring compleet. Er is ook een take-out bar: je kan er op straat krab of oesters bestellen om mee te nemen.

Drinks

JAT’ Café

Hipsters? Hipsters! Yuppies? Yuppies! Je vindt ze ten overvloede in dit koffiehuis. En terecht. Hippe vibe? Check! Killer koffie? Check! Ik koos voor een caloriebom, maar je kan er ook vegetarische, veganistische, biologisch geteelde koffies en gerechten krijgen. Ideaal voor een Hipster High Tea!

Rooftop 58

Parking 58 in hartje Brussel heeft een fantastische rooftop parking met een geweldig uitzicht. Deze zomer staan er op dat dak geen auto’s, maar een hippe popup Sky Bar met restaurant in bijhorende orangerie. Place m’as-tu vu? Die vind je nog tot 30 september boven de Anspachlaan.

Bar Beton

Nog in de Sint-Katelijnewijk vind je aan de Dansaertstraat de Bar Beton. Geen bruine kroeg, maar een ideale plek om mensen te ontmoeten voor een lichte organische lunch, een cocktail of een aperitief. Wij hielden er halt na de kreeft in l’Huitriere om de avond af te sluiten.

Tip: Bij aankomst in Brussel installeerde ik de Foursquare app op mijn smartphone. Ik had die een aantal jaar geleden ervan gegooid toen Swarm werd gepubliceerd. Er is ondertussen enorm veel veranderd en dat valt te merken: Foursquare heeft ons heel wat nuttige tips gegeven. Ik kan de app alleen maar aanraden als je in den vreemde op zoek gaat naar een restaurant, een winkel, een bar,…

Topweekend? Topweekend!